Publisistik maqolalar bazasi

Bilim – hayot chirog‘i

Badiiy
Tong ufqidan quyosh asta ko‘tarilar ekan, uning ilk nurlari hayotga jon baxsh etadi. Yer yuzidagi har bir yaproq, har bir zarraning yuragiga issiqlik kiradi. Shunday quyosh inson hayotida ham mavjud — u bilimdir. Bilim – bu inson aqlini yorituvchi, yo‘lini to‘g‘rilovchi, orzular sari eltuvchi eng buyuk nurdir. Inson dunyoga kelganda hali hech narsani bilmaydi. Uning qalbi oq sahifa, ongi esa yozuv kutayotgan daftar kabidir. Ta’lim esa qo‘ldagi qalamdir. Kimki bu qalam bilan harakat qiladi, u sahifasini rang-barang ma’nolar, yutuqlar va orzular bilan to‘ldiradi. Kim esa erinadi, u o‘sha sahifani bo‘sh qoldiradi — va eng achinarlisi, vaqt qaytmaydi. Chunki vaqt ketadi, ammo o‘qilmagan darslar, o‘rganilmagan saboqlar o‘rnida qolaveradi. Bilimning qudrati shundaki, u insonni o‘zgartiradi. U kambag‘alni boy qiladi, jaholatdagi xalqni yuksaltiradi, zaifni kuchli qiladi. Bir xalqning qudrati — uning boyligida emas, balki bilimdon yoshlarida. Shu bois, buyuk ajdodlarimiz ilmni dunyodagi eng ulug‘ meros deb bilishgan. Beruniy, Ibn Sino, Ulug‘bek, Al-Farg‘oniy kabi allomalar nomi asrlar osha jaranglayotgani ham shu sababdan. Ularning hayoti bizga bir saboq: inson faqat bilim ila abadiyatga erishadi. Bugungi yoshlar uchun esa ta’lim – bu imkoniyatlar eshigidir. Har bir dars, har bir o‘qilgan kitob, har bir yozilgan izlanish – bu kelajak sari qo‘yilgan qadamlardir. Orzular sari boradigan yo‘l uzun, ammo yo‘l yoqilgan chiroqsiz qorong‘u bo‘ladi. O‘sha chiroq – bu bilim. Kim uni yoqsa, yo‘ldan adashmaydi. Kim esa uni so‘ndirse, eng qisqa masofadagi manzilni ham topolmaydi. Har bir o‘qituvchi – nur taratuvchi chiroq, har bir o‘quvchi esa o‘sha nurdan yo‘l topuvchi sayyohdir. O‘qituvchi bilimni emas, hayotni o‘rgatadi; u dars beribgina qolmaydi, insonni tarbiyalaydi. Uning sabri, mehribonligi, fidoyiligi bilan butun jamiyat ma’rifat topadi. Shuning uchun ham o‘qituvchi har qanday boylikdan ulug‘roq zotdir.

Hayotda ba’zan sinovlar ko‘p bo‘ladi. O‘qish og‘ir tuyuladi, tunlar bedor o‘tadi, orzular uzoq ko‘rinadi. Lekin unutmang: har bir mashaqqat — bu o‘sishning belgisi. Daraxt ildiz otmasdan meva bermaydi, inson ham mehnat qilmasdan yutuqqa erisha olmaydi. Bilim yo‘lida to‘kilgan ter – bu kelajakdagi g‘alabalarning suvi. Dunyo tobora o‘zgarib boryapti: sun’iy intellekt, kosmik kashfiyotlar, yangi fanlar, yangi imkoniyatlar. Ammo bu o‘zgarishlarni boshqaradigan kuch bitta – bilim. Bilim yo‘q joyda jaholat, ishonchsizlik va tanazzul paydo bo‘ladi. Shuning uchun har bir xalq, har bir oila, har bir yosh ilmga e’tibor berishi lozim. Chunki bilim – bu millatning yuragi, jamiyatning kuchi, davlatning kelajagidir.

O‘qish – bu kelajak sari yo‘l, ilm esa bu yo‘lning yoqilgan chirog‘idir.”

Ba’zan atrofda “bilim bilan boy bo‘lib bo‘lmaydi” degan so‘zlarni eshitamiz. Ammo haqiqiy boylik – yurakdagi ma’rifatdir. Chunki moddiy boylik yo‘qoladi, bilim esa inson bilan birga yashaydi. Inson bilimli bo‘lsa, u hech qachon yo‘qotmaydi. Aksincha, u qayerga borsa ham, u yerda yangi imkoniyat yaratadi. Shu boisdan, har bir yosh qalbida bitta ishonch bo‘lishi kerak: men o‘qisam, men o‘zgaraman; men o‘zgarsam, jamiyat o‘zgaradi. Bu hayotning eng go‘zal haqiqatidir. Chunki har bir taraqqiyot, har bir yuksalish — bir insonning o‘qishga bo‘lgan ishtiyoqidan boshlanadi.

Bilim – insonni yuksaltiradi, mag‘rur qiladi, unga ishonch baxsh etadi. U nurdir, va bu nur hech qachon so‘nmaydi. Inson o‘qisa, u o‘z yo‘lini topadi; o‘qitmasa, u boshqalarga yo‘l ko‘rsatadi. Har bir so‘z, har bir fikr, har bir kitob – bu nurdan parcha.

Shunday ekan barcha o‘qishni istagan yoshlarga bitta so‘z:

Bilimni qadrlang. Uni izlang. Chunki bilim – hayot chirog‘i, uni yoqqan inson hech qachon zulmatda qolmaydi.
Xo‘jyozova Dildora Shonazar qizi